Cysylltiad, Natur a Chymuned: Dod â Hapus yn Fyw Drwy Gredydau Amser
Beth os na ddechreuodd gwella eich iechyd meddwl a chorfforol mewn clinig, ond yn eich cymuned?
Ledled Cymru, mae pobl yn darganfod y gall lles ddechrau gyda gweithredoedd syml, bob dydd: cysylltu ag eraill, treulio amser yn yr awyr agored, dysgu rhywbeth newydd, a rhoi amser i'w cymuned. Dyma sylfeini Hapus, mudiad cenedlaethol sy'n dod â sefydliadau at ei gilydd i gefnogi gwell lles meddwl i bawb.
Yn Tempo, rydym yn falch o fod yn bartner strategol i Hapus, gan helpu i droi'r syniadau hyn yn weithredu drwy gyfranogiad cymunedol.
Troi Lles yn Weithredu Drwy Gredydau Amser
Mae Credydau Amser yn darparu ffordd syml ond pwerus i bobl wella eu lles tra'n cryfhau eu cymunedau.
Mae pobl yn ennill Credydau Amser drwy:
• Ymgysylltu â'u cymuned
• Cefnogi gweithgareddau lleol
• Gwirfoddoli
Yna gallant ddefnyddio'r Credydau Amser y maent yn eu derbyn am eu hamser ar brofiadau cyfoethogol. O ymweliadau diwylliannol i gyfleoedd hamdden neu ddiwrnodau allan gyda theulu neu ffrindiau, gan helpu i adeiladu hyder, lleihau unigedd ac aros yn egnïol.
Mae'r effaith yn glir:
• Mae 83% yn adrodd am well iechyd corfforol
• Mae 58% yn adrodd am well iechyd meddwl
• Mae 75% yn teimlo'n fwy abl i gyfrannu at eu cymuned
• Mae 54% yn dweud bod eu hansawdd bywyd wedi gwella
Mae hyn yn adlewyrchu'r hyn y mae Hapus yn ei hyrwyddo: mae lles yn cael ei adeiladu drwy gysylltiad, gweithgarwch, pwrpas a chyfranogiad.
Straeon Go Iawn, Effaith Go Iawn
Un o'r ffyrdd mwyaf pwerus i ddeall yr effaith hon yw drwy'r bobl sy'n cymryd rhan.
Ail-gysylltu ag Hyder, Cymuned a Threftadaeth
Am 55 mlynedd, roedd Adelle Collins yn byw yng Nghastell-nedd Port Talbot heb deimlo cysylltiad cryf â'i threftadaeth. Newidiodd hynny pan ymunodd â rhaglen Llwybrau i'r Gorffennol a ariannwyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol ac a gyflwynwyd gan Tempo. Mynychodd Adelle ei hymweliad cyntaf ag Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan.
“Gwnaeth y sgwrs ac yn enwedig y gweithdy Cynefin hwn yn ddiwrnod da, er ei fod yn ddiwrnod glawog.”
Nid y profiad yn unig oedd yn sefyll allan, ond y teimlad o groeso a chefnogaeth.
“Roedd staff Llwybrau i'r Gorffennol yn ymgysylltu'n fawr â ni fel grŵp, a oedd yn hyfryd i'w weld.”
Ar ôl cael strôc, roedd Adelle wedi colli hyder ac yn teimlo'n analluog i fynd allan ac ymgysylltu â'r byd o'i chwmpas.
“Rwyf wedi cael strôc ac wedi colli fy hyder i fynd allan i leoedd.”
Trwy gynllunio hygyrch, anogaeth, a chysylltiad dynol syml, dechreuodd ailadeiladu ei hyder a'i hannibyniaeth:
• Ail-gysylltu ag eraill a ffurfio cyfeillgarwch newydd
• Ail-ennill hyder ar ôl salwch
• Lleihau unigedd
• Ail-ymgysylltu â lleoedd ac atgofion
“Roeddwn i'n ei chael hi'n hawdd cysylltu ac ymgysylltu ag eraill… Gwnes i ffrindiau newydd oherwydd mynychu'r daith hon, ac mae gen i ffrind gorau newydd o'r enw Maureen nawr.”
Gwnaeth hygyrchedd hyn yn bosibl.
“Gwnaeth y ffaith fy mod i'n gallu dod â fy sgwter ar y bws a bod y lleoliad yn addas hefyd wneud cymaint o wahaniaeth… Roeddwn i'n meddwl bod fy symudedd wedi fy atal rhag gwneud pethau roeddwn i'n eu mwynhau cyn i mi gael y strôc.”
Trwy ymweliadau pellach â lleoedd fel Gerddi Dyffryn a gweithgareddau sy'n seiliedig ar natur, ail-ddarganfu Adelle ei gorffennol a'i dyfodol.
“Mae'r effaith wedi fy atgoffa o atgofion o'r gorffennol… Ymwelais â'r lle hwnnw pan oeddwn i'n blentyn.”
Mae ei thrawsnewidiad yn glir:
“Mae fy nheulu'n fy ngalw i'n Dora'r Archwiliwr!”
Mae Adelle bellach yn edrych ymlaen gydag hyder—yn awyddus i barhau i archwilio, mynychu gweithgareddau, a hyd yn oed rhannu ei sgiliau ei hun gydag eraill.
Natur, Treftadaeth a Lles
Mae mynediad at natur a threftadaeth yn chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi lles ac mae partneriaethau'n gwneud hyn yn bosibl ar raddfa fawr.
Ymunoedd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol â rhwydwaith Credydau Amser Tempo yng Nghymru yn 2022 fel partner cenedlaethol. Heddiw, gall pobl ddefnyddio Credydau Amser i ymweld â lleoedd fel Gerddi Dyffryn, Castell y Waun, Tŷ Tredegar a Chastell a Gerddi Powis.
Gan fod Tempo a'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ill dau yn bartneriaid strategol i Hapus, mae'r gwaith cydweithredol hwn yn agor mynediad at natur i fwy o bobl ledled Cymru.
“Mae Credydau Amser yn caniatáu i ni gefnogi pobl i gael mynediad at ein lleoliadau na fyddai o reidrwydd yn dod i ymweld am resymau amrywiol.”
— Rhiannon Gamble, Partner Busnes Pobl, Gwirfoddoli a Chymuned
“Rydym hefyd wedyn yn gallu agor mwy o fynediad i'n cymunedau lleol… Yn gyffredinol, mae wedi bod yn brofiad cadarnhaol iawn gweithio gyda thîm Tempo gan eu bod yn dal yr un gwerthoedd a gyrwyr allweddol â ni.”
Gyda'n gilydd, rydym yn helpu pobl i brofi buddion lles natur, diwylliant a pherthyn.
Creu Llwybrau i Deuluoedd a Gwirfoddolwyr y Dyfodol
Mae lles hefyd yn ymwneud â chynhwysiant, gan sicrhau y gall pawb gymryd rhan.
Trwy Llwybrau i'r Gorffennol Tempo, mae diwrnodau gwirfoddoli teuluol wedi creu mannau croesawgar, rhyng-genhedlaethol lle gall pobl gysylltu, dysgu a chyfrannu gyda'i gilydd.
Trwy ddileu rhwystrau, darparu cludiant, bwyd a Chredydau Amser. Mae'r sesiynau hyn yn galluogi cyfranogiad i'r rhai a allai fel arall gael eu heithrio.
O blant bach i oedolion hŷn, mae cyfranogwyr:
• Yn cymryd rhan mewn gweithgareddau cadwraeth ac awyr agored
• Yn dysgu sgiliau newydd fel plethu helyg a gwneud siarcol
• Yn meithrin hyder a chyfeillgarwch
• Yn profi llawenydd bod yn actif yn yr awyr agored
“Heddiw dysgais sut i wneud sebonau, siarcol a bwydwr adar helyg. Mae gwirfoddoli’n dda iawn oherwydd rydych chi’n cael profi pethau – mae wedi bod yn hwyl iawn.”
— Hattie
Mae plant a allai ei chael hi'n anodd mewn amgylcheddau traddodiadol yn ffynnu yn y mannau hyn, yn rhydd i archwilio, cysylltu a thyfu mewn hyder.
Gweledigaeth Gyffredin ar gyfer Cymru Iachach
Mae bod yn rhan o Hapus yn golygu bod yn rhan o fudiad ehangach - un sy'n cydnabod bod lles yn cael ei lunio gan ein cymunedau, ein hamgylcheddau a'n cyfleoedd i gymryd rhan.
Yn Tempo, rydym yn cyfrannu'n unigryw:
• Trosi lles yn weithredu drwy Gredydau Amser
• Dileu rhwystrau i gymryd rhan
• Cydnabod gwerth amser pawb
Ynghyd â Hapus, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a llawer o bartneriaid eraill ledled Cymru, rydym yn:
• Ysbrydoli pobl i gymryd camau syml i wella eu lles
• Adeiladu cymunedau cryfach, mwy cysylltiedig
• Creu effaith barhaol, ataliol
Cymryd y Cam Cyntaf
Nid oes rhaid i wella lles ddechrau gyda newidiadau mawr. Mae'n dechrau gyda gweithredoedd bach, ystyrlon:
• Cysylltu ag eraill
• Rhoi amser
• Bod yn actif
• Treulio amser mewn natur
Drwy Gredydau Amser, mae'r camau bach hynny'n dod yn rhan o rywbeth mwy—mudiad o bobl yn cefnogi ei gilydd i fyw bywydau iachach, hapusach ledled Cymru.
"Mae mentrau fel Credydau Amser yn enghraifft gref o atal ar waith, gan ddileu rhwystrau i gymryd rhan, agor mynediad at ddiwylliant a bywyd cymunedol, a chefnogi pawb i gael cyfleoedd i wella eu lles meddwl. Drwy Hapus, mae sefydliadau ledled Cymru yn dod at ei gilydd i greu mwy o gyfleoedd i bobl weithredu mewn ffyrdd sy'n gweithio iddyn nhw; boed hynny'n cysylltu ag eraill, bod yn greadigol, dysgu rhywbeth newydd neu dreulio amser yn yr awyr agored. Rydym yn cydweithio i wireddu gweledigaeth Strategaeth Iechyd Meddwl a Llesiant Cymru, fel bod gan bawb y wybodaeth, y cyfleoedd a'r hyder i amddiffyn a hyrwyddo iechyd meddwl a llesiant da, drostynt eu hunain ac eraill." Amy Davies, Prif Ymarferydd Iechyd Cyhoeddus ac Arweinydd Hapus
Cymerwch Ran
Os ydych chi wedi'ch ysbrydoli i gymryd cam tuag at wella'ch lles, gallwch ddod o hyd i syniadau, cefnogaeth ac ysbrydoliaeth drwy Hapus - mudiad cenedlaethol sy'n helpu pobl ledled Cymru i deimlo'n well drwy gysylltiad, gweithgarwch a chymuned.
Ac os ydych chi'n barod i gymryd rhan, mae Tempo yn cynnig ffordd ymarferol i gymryd y cam cyntaf hwnnw. P'un a yw'n wirfoddoli, cwrdd â phobl newydd, neu roi cynnig ar rywbeth newydd, mae cyfleoedd ar gael ym mhob rhan o Gymru.
Mae Tempo yn gweithio ar draws pob un o 22 ardal awdurdod lleol Cymru, gan gefnogi cymunedau i gysylltu, cyfrannu a ffynnu.
Mae gwerth i'ch amser – pam na wnewch chi ei ddefnyddio i gefnogi eich lles a'ch cymuned?
